Miejscowość Świerklany należy do naj starszych na ziemi rybnicko-wodzisławskiej. Już w 1300 r. figurowała ona w spisach dóbr biskupa wrocławskiego pod nazwą Swrklant. Dwa wieki później wyodrębniły się Świerklany Górne, a w xvn w. także Świerklany Średnie, którym z czasem nadano, zachowaną do dzisiaj, nazwę Świerklany Dolne1.
Nazwa Świerklany posiada genezę etniczną, tzn. pochodzi od nazwy określonej społeczności związanej wspólnym pochodzeniem lub terenem zamieszkania.
Świerklany wywodziłyby zatem swoją nazwę od obszaru porośniętego świerkami. Z biegiem czasu zostały one jednak prawie całkowicie wytrzebione2.
Zachowanie pierwotnej nazwy do obecnych czasów jest znaczącym świadectwem trwania ludności rodzimej przy ojczystym języku mimo procesów wynaradawiających.
Pierwszym, bardzo cennym dokumentem, ustalającym początki miejscowości Świerklany jest Liber fundationis episkopatus vratislaviensis, pochodzący z lat 1290-1305. Wyszczególnia on wszystkie miejscowości diecezji wrocławskiej zobowiązane do składania dziesięciny na rzecz biskupa. Należały do nich również ŚwierklanI.
W spisie tym odróżniono dwie kategorie osad: dawne, na prawie polskim, oraz osady nowe, lokowane na prawie niemieckim. Świerklany, podobnie jak sąsiednia Połomia, należały do nowego typu wsi, zakładanych na prawie niemieckim. Lokację poprzedzał nowy podział gruntów przy zastosowaniu innej, dokładniejszej miary. Była ona wyrażana w łanach (łac. mansus) oraz w prętach (łac. uncus)4. Wieś Świerklany została zatem założona na 24 łanach frankońskich, z których każdy liczył ponad 90 morgów magdeburskich. Powstały wówczas 24 gospodarstwa jednołanowe. Dla XN w. przyjmuje się od 4 do 5 osób na rodzinę, w tym 3 osoby dorosłe5. Według tych szacunków ludność Świerklan w tym okresie wynosiłaby około 100 osób.
Nie wiadomo jakiej narodowości byli pierwsi osadnicy Świerklan. Wiele przesłanek przemawia za tym, że byli to w większości Polacy. Nie zachowały się jednak żadne wykazy imienne. Zachowane nazwiska pochodzą dopiero z początków xvrn w., kiedy wszystkie wioski były już spolszczone.
W księdze chrztów parafii Połomia, do której należały wówczas Świerklany, zachowało się jednak wiele nazwisk niemieckich lub w niewielkim stopniu spolszczonych: Magier, Kajzer, Kajzerek, Heflich, Riegel, Winkler, Kranz, Gajer, Herman, Schmitz, itd.6 Można stąd wysnuć wniosek, że Połomia, Świerklany, a także inne sąsiednie miejscowości, posiadały przy zakładaniu częściowo załogę niemiecką.
Pierwsze najstarsze zabudowania, według Kroniki parafialnej, powstały na obszarach określanych jako Kościelec, Kekecina i Sześć Chałup oraz wzdłuż ulicy Wiejskiej i Parytetycznej. Kościelec położony był w południowo-zachodniej części Świerklan Dolnych. Według legendy stał tam niegdyś stary kościół i stąd wzięła się nazwa. Sześć Chałup natomiast położonych było w południowej części Świerklan, od strony Boryni. Jeszcze w 1935 r. było tam jedynie  sześć zabudowan.
Należy przypuszczać, że w tym samym okresie (XIV w.) nastąpiło założenie odrębnej parafii w Świerklanach. Dla każdej nowo powstałej osady na prawie niemieckim budowano zwykle kościół i tworzono parafię. Brak jest jednak dowodów źródłowych potwierdzających tę hipotezę· XV-wieczna historia Świerklan zawiera jedynie wzmiankę, że w 1430 r.
właściciel wioski miał zatarg z klasztorem w Rudach o daniny i prawa do wody (zapewne chodziło o stawy) . W 1526 r. Swierklany wraz z całym Slą
skiem weszły w skład monarchii habsburskiej. Bogdan Cimała, badacz ziemi żorskiej, podaje, że Świerklany w 1540 r. były w rękach Zygmunta Wyskoty von Wodnika, który w okolicach Żor posiadał "swe dobra, w skład których, obok klucza tworkowskiego, wchodziły wsie: Palowice, Rogoźna, Rowień i Świerklany,,9. W 1639 r. były one majątkiem Jana Bernarda Prażmy, który w latach 1639-1668 był właścicielem rybnickiego państwa stanowegolO. Świerklany były jego własnościąjeszcze w 1673 r. Świadczy o tym dokument znaleziony w 1877 r. na wieży kościoła o następującej treści: "W 1673 za panowania Najjaśniejszego cesarza Leopolda I, za papieża Klemensa X, ku czci i chwale Przenajświętszej Trójcy, Najświętszej Maryi Panny i na cześć Wszystkich Świętych, ja Jan Bernard hrabia Prażma, wolny baron na Bełkowie, patron tego kościoła, krzyż ten wraz z banią dałem sporządzić,,1 I. Franciszek Idzikowski w Dziejach Miasta Rybnika podaje, że w tym okresie Świerklany były także majątkiem Felicjana Stadniczka, który posiadał jeszcze ziemie w GolejowieI2. Jednak już w 1682 r. Świerklany Górne wyliczane są w spisie wsi wchodzących w skład rybnickiego państwa stanowego. Administracyjnie wraz z całą ziemią rybnicką przynależały do powiatu raciborskiego  .
W 1740 r. w wyniku prowadzonych wojen, Śląsk wraz z ziemią rybnicką zostaje zajęty przez króla pruskiego, Fryderyka II. W ramach tzw. kolonizacji Jryderykańskiej (1742-1786) zostają sprowadzani, zwłaszcza do południowych powiatów Górnego Śląska osadnicy niemieccy. Lokowano ich na opuszczonych zagrodach lub też zakładano nowe wsie niemieckie. W ten sposób około 1770 r. powstała w Świerk1anach nowa osada o nazwie Altenstein, tzn. Stary Kamień (późniejsza nazwa Kucharzówka). Jej herb, przedstawiający świerk oraz skrzyżowane na tle jego pnia narzędzia żniwiarskie, kosę i cep, był znany od 1775 r.14 Warunki osiedlania były wyjątkowo korzystne.Kolonista otrzymywał pieniądze na zagospodarowanie, na szereg lat był zwolniony od płacenia podatku i obowiązku służby wojskowej. Z biegiem lat koloniści utonęli w morzu ludności polskiej, ulegając polonizacji 15.
Kiedy w 1742 r. Śląsk został włączony do państwa pruskiego, w Świerklanach nastąpiły zmiany administracY.ine. Z tego okresu pochodzi wyraźny podział wsi na Świerklany Górne i Dolnel6. Według daHerb Kucharzówki, znany do 1775 r. nych Zimmermanna z 1783 r., Świerklany Górne należały do hrabiego Węgierskiego (pana na Rybniku) i posiadały 2 folwarki dominalne, 7 gospodarstw kmiecych, 17 zagrodniczych. Natomiast Świerklany Dolne były majątkiem Ziemięckiego, w którym były 2 folwarki dominalne, 8 gospodarstw kmiecych i 53 gospodarstwa zagrodnicze17. Liczba mieszkańców osiągnęła 843 OSOby.
W 1788 r. władze pruskie wykupują ziemie rybnickiego państewka stanowego z rąk ostatnich właścicieli. W wyniku reorganizacji administracyjnej okręgu Górnego Śląska w 1818 r. utworzono powiat rybnicki z siedzibą w Rybnikul9. Na jego terenie znalazły się również Świerklany. Ustrój polityczny Śląska upodobniono do stosunków pruskich; wzmogła się fala germanizacj.
Procesy te znalazły swoje odzwierciedlenie także w Świerklanach. Dotąd miejscowa ludność posługiwała się w szkole, w kościele, w domu, językiem polskim. Mieszkańcy urodzeni około 1850 r. nie znali języka niemieckiego.
Dopiero pokolenia następne, po 1872 r., zaczęły posługiwać się językiem niemieckim, ponieważ został on oficjalnie wprowadzony do szkóf. W praktyce jednak ludność posługiwała się nadal językiem polskim. Do I Komunii świętej dzieci przygotowywane były w dwóch językach: polskim i niemieckim.
Jeszcze innym symptomem germanizacji Górnego Śląska była rozpoczęta za Bismarka (1871) akcja chrztów pruskich, na podstawie których odbierano ludności polskie nazwiska i imiona, zastępując je niemieckimi. Podobnie zmieniano nazwy miejscowości . Świerklany przyjęły wówczas nazwę Schwirklan Ober (Górne) i Schwirklan Nieder (Dolne).